Zaštitni sloj kapitala za sistemski značajne banke

Sistemski značajna banka je banka čije bi pogoršanje finansijskog stanja ili prestanak rada imali ozbiljne negativne posledice na stabilnost finansijskog sistema. Zaštitni sloj kapitala za sistemski značajne banke je makroprudencijalni instrument kojim se od banaka koje se identifikuju kao sistemski značajne za određenu državu zahteva da održavaju dodatni osnovni akcijski kapital u visini od 0% do 2% rizične aktive banke.

Bazelski komitet za superviziju banaka objavio je krajem 2011. godine metodološki okvir za utvrđivanje globalnog sistemskog značaja banaka, a krajem 2012. godine i okvir za identifikaciju sistemskog značaja banaka na nacionalnom nivou. Principi identifikacije, kao i zaštitni slojevi kapitala za sistemski značajne banke, uvedeni su u pravni okvir EU putem tzv. CRR/CRD IV regulatornog paketa. Oslanjajući se na pomenuti regulatorni paket, Evropska bankarska agencija je objavila precizne smernice za identifikaciju sistemski značajnih finansijskih institucija u toku 2014. godine. Njima je precizno definisan način primene člana 131. Direktive o kapitalnim zahtevima za kreditne institucije (CRD IV), koji se odnosi na sistemski značajne finansijske institucije. U skladu s navedenim smernicama, prilikom određivanja kriterijuma za utvrđivanje sistemski značajnih banaka zahteva se korišćenje makar jednog od sledećih kriterijuma: veličina banke, značaj za ekonomiju, značaj prekograničnih aktivnosti banke, povezanost banke s finansijskim sistemom, zamenljivost banke u finansijskom sistemu ili složenost poslovanja banke. Sistemski značajne banke u Srbiji identifikovane su na osnovu istih kriterijuma i obaveznih pokazatelja koji su utvrđeni smernicama Evropske bankarske agencije.

Zaštitni sloj kapitala za sistemski značajne banke primenjuje se od 30. juna 2017. godine, a Narodna banka Srbije, najmanje jednom godišnje, preispituje zaštitni sloj kapitala za sistemski značajne banke i metodologiju za utvrđivanje sistemski značajnih banaka.

U skladu sa Odlukom o utvrđivanju liste sistemski značajnih banaka u Republici Srbiji i stopa zaštitnog sloja kapitala za te banke od 10. juna 2021. godine, utvrđene su sledeće sistemski značajne banke i stope zaštitnog sloja kapitala za sistemski značajne banke koje su ove banke u obavezi da održavaju počev od 30. juna 2021. godine.

Lista sistemski značajnih banaka u Republici Srbiji sa stopama zaštitnog sloja kapitala za sistemski značajne banke

Naziv banke Stopa zaštitnog sloja kapitala za sistemski značajne banke
BANCA INTESA AKCIONARSKO DRUŠTVO BEOGRAD (NOVI BEOGRAD) 2%
OTP BANKA SRBIJA AKCIONARSKO DRUŠTVO NOVI SAD 2%
UNICREDIT BANK SRBIJA A.D., BEOGRAD (STARI GRAD) 2%
KOMERCIJALNA BANKA AD, BEOGRAD (VRAČAR) 2%
RAIFFEISEN BANKA AD BEOGRAD 1%
BANKA POŠTANSKA ŠTEDIONICA AKCIONARSKO DRUŠTVO, BEOGRAD (PALILULA) 1%
ERSTE BANK AKCIONARSKO DRUŠTVO, NOVI SAD 1%
AGROINDUSTRIJSKO KOMERCIJALNA BANKA AIK BANKA AKCIONARSKO DRUŠTVO, BEOGRAD 1%

Do 29. juna 2021. godine primenjuje se Odluka o utvrđivanju liste sistemski značajnih banaka u Republici Srbiji i stopa zaštitnog sloja kapitala za te banke, od 7. maja 2020. godine.